1. Rafbílaflotinn

Skráðir hreinrafbílar og tengitvinnbílar í árslok, allir þyngdarflokkar (Hagstofan, tafla SAM30120) — bornir saman við hleðslunetið á kortinu. Opinber sundurliðun eftir landsvæðum eða tegundum er enn ekki í opnum veitum.

Rafbílatölur eru opinberar árslokatölur Hagstofunnar (tafla SAM30120: 25.238 hreinrafbílar 2024, 18.512 árið 2023) — flotinn hefur stækkað síðan, svo rafbílar á tengil eru ef eitthvað er fleiri í dag. Mánaðarlegar nýskráningar eru á bifreidatolur.samgongustofa.is. Noregur: ~9.500 opinberir hraðhleðslupunktar í árslok 2024 (NOBIL/Statista) á 5,55 M íbúa. Samanburður á punktum, ekki stöðvum.

2. Tengið: spurðu um snúruna

Á Íslandi eru tvö tengi sem máli skipta. CCS er staðallinn fyrir hraðhleðslu (269 tenglar) og situr á öllum stóru stöðvunum við þjóðveginn. Type 2 er langútbreiddasta tengið (1.128 tenglar) en er hæg hleðsla (11–22 kW) og er það sem þú finnur við hótel, sundlaugar og tjaldsvæði.

Mikilvægast við bókun: spurðu hvort Type 2-snúra fylgi bílnum. Hraðhleðslustöðvar hafa fasta snúru, en hægu stöðvarnar eru oftast bara innstunga. Án eigin snúru kemstu ekki í þær. Það þýðir að þú getur ekki hlaðið yfir nótt á hótelinu, sem er ódýrasta hleðslan sem til er.

CHAdeMO (166 tenglar) er á útleið og fylgir helst eldri Nissan Leaf. Tesla-bílar nota CCS hér og komast því í allar hraðhleðslur, auk 9 Supercharger-tengla.

3. Raundrægni: reiknaðu með minna

Uppgefin drægni (WLTP) er mæld við 23 °C á jafnri keyrslu. Íslenskar aðstæður eru allt annað: kuldi hægir á rafhlöðunni og miðstöðin tekur sitt, og vindurinn er stöðugur.

• Hitastig: við 0–5 °C má gera ráð fyrir 10–20% minni drægni, í frosti og snjó meira.
• Mótvindur: 10 m/s á móti getur tekið 15–25% til viðbótar, og það er venjulegur dagur á Suðurlandi.
• Hraði: 90 km/klst á hringveginum eyðir mun meira en bæjarsnatt.

Þumalputtaregla: reiknaðu með 70% af uppgefinni drægni á milli hraðhleðsla að vetri, 80–85% að sumri. Ferðaáætlunin á kortinu gerir þetta sjálfkrafa: hún sækir hita og vindstefnu á leiðinni og leiðréttir drægnina áður en hún velur hleðslustopp.

Eitt ráð sem enginn segir þér: forhitaðu bílinn meðan hann er enn í hleðslu. Upphitun á farþegarými og rafhlöðu tekur þá strauminn úr stöðinni en ekki rafhlöðunni, svo þú leggur af stað á heitum bíl með fulla hleðslu í stað þess að eyða fyrstu 20 kílómetrum drægninnar í miðstöðina. Allir rafbílar á leigum hafa þetta í appi eða valmynd — spurðu við afgreiðsluborðið hvar það er.

4. Hvað kostar hleðslan?

Vegið meðalverð hraðhleðslu á Íslandi er um 65 kr/kWh (gestaverð, án félagsafsláttar). Hæg hleðsla er ódýrari, og víða á hótelum og tjaldsvæðum er hún innifalin.

Rafbíllinn er ódýrastur í orkunni — um fjórðungi undir bensíni og um 13% undir dísli þótt eingöngu sé hraðhlaðið. Sé hlaðið heima yfir nóttina kostar sama 300 km ferðin um fimmtung af því: ~1.100 kr á móti ~5.100 kr á bensíni. Heimilisrafmagn er hér um 19 kr/kWh með dreifingu og gjöldum, á móti 65 kr/kWh í hraðhleðslu — þess vegna hraðhlaða flestir aðeins á ferðalögum. Kílómetragjaldið leggst jafnt á báða og skiptir ekki máli í samanburðinum.

5. Hálendið og F-vegir

Það eru engar hleðslustöðvar á miðhálendinu. Bílaleigur banna auk þess nær undantekningarlaust að fara á F-vegi á rafbíl, og flestir rafbílar hafa hvorki veghæð né dráttarhæfni fyrir vöð. Ætlar þú í Landmannalaugar, Þórsmörk eða Kjöl skaltu leigja jeppa á jarðefnaeldsneyti.

Fyrir hringinn, Gullna hringinn, Snæfellsnes, Suðurströndina og Vestfirði er rafbíll hins vegar vel raunhæfur. Drægnikortið sýnir hvar bilin eru stærst.

6. Gátlisti fyrir bókun

• Fylgir Type 2-snúra? Annars kemstu ekki í hægu stöðvarnar (hótel, tjaldsvæði).
• Hvaða raundrægni? Spurðu um kWh-stærð rafhlöðunnar, ekki bara „drægni".
• Hleðsla innifalin á hótelinu? Ódýrasta hleðslan er sú sem þú borgar ekki fyrir.
• Hvernig greiðir maður? Kort í stöðinni eða app? Athugaðu hvort bílaleigan lánar hleðslukort.
• F-vegir leyfðir? Nær alltaf nei á rafbíl, hafðu það á hreinu fyrir hálendisplön.
• Vetrardekk? Lögbundin 1. nóvember–14. apríl og skipta öllu á rafbíl í hálku.

7. Tryggingar og smáa letrið

Íslenskar aðstæður fara illa með bílaleigubíla, og tryggingar sem hljóma eins og óþarfi heima eru skynsamlegar hér. Fernt er séríslenskt:

• Sand- og öskutrygging (SAAP): sandstormur á Suðurströndinni getur mattað lakk og rúður á innan við klukkustund, og án tryggingarinnar hleypur sjálfsábyrgðin á hundruðum þúsunda. Ef spáin nefnir hvassviðri við Vík eða Skeiðarársand skaltu taka það alvarlega.
• Malartrygging (GP): steinkast í framrúðu er hversdagslegasta tjónið á íslenskum þjóðvegum — margar leigur verðleggja þessa vörn ódýrt einmitt af því að þær vita að á hana reynir.
• Hurðir og vindur: hurð sem fýkur upp er eitt algengasta staka tjónið á bílaleigubílum hér, og það er oft undanskilið almennu kaskótryggingunni. Opnaðu hurðir með báðum höndum í roki og leggðu upp í vindinn.
• Vöð eru aldrei tryggð: vatnstjón fellir hverja einustu tryggingu, á öllum bílum, hjá öllum leigum. Á rafbíl er þetta tvöfalt fræðilegt — þú ferð alls ekki út í vað.

Á verðsamanburðarsíðum eins og DiscoverCars.com er hægt að bæta við heildartryggingu við bókun sem endurgreiðir sjálfsábyrgðina ef eitthvað kemur upp á — oft ódýrari en sambærilegur pakki við afgreiðsluborð leigunnar. Lestu samt hvað er undanskilið: dekk, framrúða og undirvagn eru meðhöndluð misjafnlega milli skilmála.

8. Að keyra á Íslandi — á rafbíl

Reglurnar á veginum eru þær sömu hvað sem knýr bílinn, og SafeTravel — í umsjón Landsbjargar — er staðurinn til að lesa þær í heild. Hér er það sem er ólíkt á rafbíl.

• Vindur og frost ákveða drægnina, ekki vegalengdin. Hámarkshraði miðast við góðar aðstæður og að vetri gildir hann sjaldan. Mótvindur upp á 15 m/s eða hiti við frostmark getur tekið þriðjung af því sem mælaborðið lofaði. Ferðaáætlunin reiknar bæði inn í hvern legg — þess vegna biður hún stundum um stopp sem þú taldir mega sleppa.
• Ljósin eru kveikt allan sólarhringinn, allt árið. Það er lagaskylda hér, ekki stilling sem á að vera á sjálfvirku. Notkunin er lítil við hliðina á vélinni en á löngum dimmum vetrarlegg er hún ekki engin.
• Hægðu á þér þar sem asfaltið verður möl. Grip breytist á þeim mörkum og rafbíllinn er þyngri bíllinn, með þyngdina lágt. Slepptu inngjöfinni mjúklega fremur en að hemla fast: kröftug endurhleðsla á lausri möl hegðar sér eins og hemlun á öðrum öxlinum bara.
• Einbreiðar brýr: 50 km/klst og sá sem kemur fyrst fer fyrst. Hægðu á þér tímanlega. Að renna upp að brú kostar rafbíl ekkert — orkan kemur til baka.
• Lokað þýðir lokað. Skiltið er ekki sett upp nema það þurfi. Á rafbíl er lokun verri en útafkeyrsla: hjáleiðin kann að hafa enga stöð á sér. Skoðaðu færðina sama morgun og athugaðu hvar næsta stöð er áður en þú tekur hjáleiðina.
• Utanvegaakstur er bannaður og hálendið hefur engar stöðvar. F-vegir og malarvegir eru leyfilegir; að fara út af þeim er það ekki. Á rafbíl draga reglurnar tvær í sömu átt — þar sem þú mátt ekki keyra er líka ekkert að tengja við.
• Stoppaðu þar sem stopp er ætlað. Að leggja í kantinn fyrir mynd veldur óhöppum hvert sumar. Hleðslustöðvar eru hins vegar einmitt bílastæði með útsýni — 226 staðir með hraðhleðslu, flestir við eitthvað sem er þess virði að skoða.

9. Áður en þú leggur af stað

Færð og veður breytast hratt hér, sérstaklega utan sumars. Skoðaðu stöðuna sama morgun og þú keyrir, ekki kvöldið áður.

Færð á vegum núna

Veður núna

Opinberar síður sem þú ættir að hafa við höndina

Algengar spurningar, svaraðar með gögnum

Bera saman bílaleigubíla

Við tengjum á DiscoverCars.com fyrir verðsamanburðinn af því að þar sjást íslenskar og alþjóðlegar bílaleigur hlið við hlið fyrir Keflavíkurflugvöll, með einkunnum og afbókunarskilmálum sýnilegum áður en þú skuldbindur þig. Veldu rafbíl í síunni og athugaðu hvort snúra sé innifalin — atriðin tvö sem allur þessi leiðarvísir snýst um.

Hlekkurinn er samstarfshlekkur: við gætum fengið þóknun ef þú bókar, án þess að það hafi áhrif á verðið þitt. Það kostar ekkert að nota hleðslukortið og hefur aldrei áhrif á hvaða stöðvar við sýnum eða hvernig ferðaáætlunin velur hleðslustopp.

Hleðslustöðvar eftir bæjum

Reykjavík og nágrenni · Akureyri · Selfoss · Reykjanesbær · Akranes · Borgarnes · Egilsstaðir · Ísafjörður · Sauðárkrókur · Húsavík · Höfn í Hornafirði · Vík í Mýrdal · Hvolsvöllur · Hella · Blönduós · Stykkishólmur · Hveragerði · Vestmannaeyjar · Kópavogur · Garðabær · Hafnarfjörður · Mosfellsbær · Grindavík · Njarðvík · Laugarvatn · Siglufjörður · Þorlákshöfn · Reykholt · Borg í Grímsnesi · Bifröst · Ólafsvík · Kirkjubæjarklaustur · Hólmavík · Patreksfjörður · Búðardalur · Vogar · Svalbarðseyri · Grundarfjörður · Fáskrúðsfjörður · Raufarhöfn · Seltjarnarnes · Nesjahverfi · Þórshöfn · Dalvík · Varmahlíð · Flúðir · Reykholt í Borgarfirði · Drangsnes · Breiðdalsvík · Neskaupstaður · Hvammstangi · Súðavík · Garður · Reykhólar · Borgarfjörður eystri · Ólafsfjörður · Staðarskáli · Eyrarbakki · Grenivík